دسترس‌پذیری اکتشافی

انسان‌‌ها وقتی می‌خواهند بسامد (نرخ تکرار) مجموعه‌ای را تخمین بزنند چگونه فکر می‌کنند؟ به عنوان مثال “تعداد بیماران سرطانی در ایران چند نفر است؟” و یا “جرم و جنایت در تهران چه میزان است؟”

نمونه‌های جواب‌ هر سوأل به عنوان یک مجموعه، از حافظه فراخوانی می‌شود و چنان‌چه این فراخوانی ساده و روان انجام گیرد، این‌گونه قضاوت می‌شود که مجموعه بزرگ است و عدد بزرگی را به عنوان بسامد، تخمین می‌زنیم.

هیوریستیک دسترس‌پذیری

دسترس‌پذیری اکتشافی (هیورستیک) چیست؟

دسترس‌پذیری اکتشافی (Heuristic) مانند سایر روش‌های اکتشافی، یک سوال را با سوال ساده‌تر جایگزین می‌کند. برای درک بهتر موضوع یک مثال ساده می‌زنیم. وقتی از ما سوال می‌شود نرخ طلاق در تهران به چه میزان است؟ ذهنمان به سرعت سعی می‌کند نمونه‌هایی از طلاق را بازیابی کند. اگر بدون معطلی چند نمونه از طلاق‌ افراد مشهور و یا اقوام و دوستان نزدیک را به یاد بیاوریم نرخ طلاقی که برآورد می‌کنیم بیش‌تر از فردی ست که اخیرا مورد طلاقی را مشاهده نکرده است. دقت کنید در واقع ذهن ما به‌ جای پاسخ به این پرسش که در تهران چه تعداد طلاق رخ داده به این پرسشی جایگزین پاسخ می‌دهد که من چه تعداد طلاق در ذهنم فراخوانی شده است.

چند مثال

  • رویدادهای بزرگ و پرهیاهو خیلی راحت‌تر از رویدادهای ساده، از حافظه ما فراخوانی می‌شود. به همین علت است که معمولا هواپیما را از ماشین خطرناک‌تر می‌دانیم، زیرا پوشش رسانه‌ای سقوط یک هواپیما از تصادف ۱۰۰ اتومبیل بیش‌تر است.
  • رویداهای غم‌انگیز خیلی راحت‌تر از حافظه فراخوانی می‌شوند. به همین دلیل است که اگر شاهد مرگ شخصی بر اثر سرطان باشیم تا چند وقت ترس‌ بیش‌تری نسبت به احتمال ابتلا به سرطان برای خودمان و نزدیکان‌مان داریم.
  • تجربه‌های شخصی که برای خودمان اتفاق می‌افتد به شدت بسامد رخداد آن واقعه رادر ذهنمان افزایش می‌دهد. درواقع برای تجربه‌ی خود ارزش خیلی بیش‌تری نسبت به تجربه‌‌ی دیگران قائل هستیم. به عنوان مثال اگر یک گوشی مدل خاصی داشته باشید و خراب شود. تمام آمارها نشان می‌دهد میزان خرابی این مدل گوشی پایین است اما شما میزان خرابی گوشی را خیلی بیش‌تر از آمار واقعی می‌دانید.

 

مقاومت در برابر این سوگیری رفتاری امکان‌پذیر است ولی بسیار خسته‌کننده می‌باشد و نیاز به صرف انرژی زیادی دارد.

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *